Het atelier van een striptekenaar is de plek waar strips tot leven komen. Hier wordt geschetst en geschreven, gezwoegd en gezweet, verzonnen en verbeeld. Het ruikt er naar papier, potlood en inspiratie. Maar hoe geven striptekenaars hun werkplek vorm? Waarmee omringen ze zich zoals bij hun dagtaak? En hoe sober of rommelig is hun bureau, en waarom is dat zo? 'Stripgids' gaat op verkenning in de wondere wereld van de stripateliers.
Aimée de Jongh is in Nederland bij het grote publiek bekend dankzij Snippers, de autobiografische strip die van 2011 tot 2017 verscheen in Metro. Tegenwoordig maakt ze internationaal furore met bijzonder intense graphic novels als De terugkeer van de wespendief (2014) en Bloesems in de herfst (2018). De Jongh kreeg al verschillende bekroningen voor haar werk, onlangs bijvoorbeeld de International Manga Award, een oeuvreprijs voor tekenaars die zich buiten Japan inzetten voor de manga.
Studio
“Mijn werkplek is een zonnige studio op twintig minuten fietsen van bij mij thuis. Ik vind het prettig om wonen en werken gescheiden te houden. Anders kom ik niet buiten en kruip ik meteen vanuit mijn bed achter de tekentafel. Thuis lijkt de dag ook oneindig door te lopen, hier stop ik om vijf uur. Eerst huurde ik een atelier met andere tekenaars. Daar kon ik me echter moeilijk concentreren. Ik had altijd het gevoel dat ik met iedereen moest praten. Nu deel ik alleen de gemeenschappelijke ruimtes met een groep architecten, maar kijkt er niemand voortdurend mee over mijn schouder. Af en toe komen de architecten weleens piepen hoe het er hier uitziet, maar ik denk niet dat ze het concept van ‘striptekenaar zijn’ goed snappen.”
Manga
“Mijn werkplek is niet compleet zonder deze manga van Katsuhiro Otomo. De gedetailleerde zwart-wittekeningen zonder al te veel tekst hebben me zeker beïnvloed voor De terugkeer van de wespendief. Ik hou van het filmische van manga, van het spel van vertragen en versnellen. Manga’s zijn vooral populair bij meisjes, wellicht omdat ze zo focussen op de interne ontwikkeling. Ik maak altijd de vergelijking met Kuifje. Die maakt zoveel traumatische dingen mee … Maar in het volgende album is hij weer helemaal oké. In een manga zou dat niet waar zijn: dan zou hij na zo’n avontuur op de maan in bed moeten gaan liggen met de gordijnen dicht.”
Eenzaamheid
“Dit soepblik kocht ik in een supermarkt in Los Angeles, als een knipoog naar Andy Warhol. Ik werkte er aan een tentoonstelling met videokunst. Een geweldige kans, al ben ik er verschrikkelijk eenzaam geweest. Ik bezocht Beverly Hills en Hollywood, maar er was niemand om het mee te delen. Iedereen zei me dat ik het nu wel echt gemaakt had. Ik kon alleen maar denken: ‘Nou, dat is het dan.’ Striptekenen is sowieso een eenzaam beroep, maar meestal vind ik het heerlijk om alleen te zijn. Voor Bloesems in de herfst heb ik wel samengewerkt met Zidrou, maar we vertrouwden elkaar. We bemoeiden ons niet met de ander zijn werk en deden gewoon elk ons ding.”
Snippers schetsen
“Snippers maakte ik in eerste instantie uit commerciële overwegingen. Een dagstrip in de krant gaf me de mogelijkheid om De terugkeer van de wespendief te creëren. Ik ben trots op het resultaat, maar ben wel blij dat het nu niet meer hoeft. Het format zat zo in mijn vingers dat ik op één dag mijn vijf strookjes voor de week uitdacht en afwerkte. Ter vergelijking: aan de 160 pagina’s van De terugkeer van de wespendief heb ik een jaar lang gewerkt.”
“Ik brainstorm al schetsend aan mijn tekentafel. Niemand, behalve ikzelf, kan die schetsen begrijpen. Als ik een grap voor Snippers goed vond, zette ik er een krulletje bij. Ik ging altijd door tot ik vijf krulletjes had en de week was ingevuld.”
Van storyboard naar finaal
“Momenteel werk ik aan Taxi, een graphic novel waarin ik vier taxiritten uit mijn leven verwerk. Ik schrijf geen scenario, maar begin meteen digitaal een storyboard te tekenen. Dat gaat het snelst, waarom zou ik uren verspillen aan een tekst? Die thumbnails liggen heel dicht bij mijn definitieve tekeningen. Ik verander maar weinig. Hier is de taxichauffeur wel van plaats gewisseld. Ik was even vergeten dat ze in Jakarta, waar dit verhaal zich afspeelt, links rijden.”
Robbedoes
“Ik ben opgegroeid in een huis vol strips. Als je dat als kind niet hebt meegekregen, is het op latere leeftijd nog moeilijk in te halen. In het begin tekende ik de strips na, later schreef ik zelf ook verhalen over mijn konijntje. Als kind was ik fan van Robbedoes, maar ik kon heel kritisch zijn over het scenario. Sommige albums las ik tien keer per jaar, anderen konden me niet raken. Deze print komt uit Als in een droom, de beste Robbedoes aller tijden, een stoere volwassenenversie. Aan de zwarte randen zie je dat dit album veel serieuzer is dan de andere. Tome en Janry hebben nadien geen Robbedoes meer gemaakt. Zouden ze ontslagen zijn?”
